Monument in Elst: Algemene Begraafplaats

De Algemene Begraafplaats  in Elst is op 17 januari 1829 in gebruik genomen en lag toen nog buiten de dorpskern. Het is de tweede begraafplaats in het dorp Elst (Utr.). Deze kerk was vanaf januari 1820 tot en met december 1828 in gebruik als begraafplaats. Voor 1820 werden uit Elst afkomstige overledenen begraven in de burgerlijke gemeente waartoe zij behoorden. Dit kon dus Rhenen of Amerongen zijn. Bij koninklijk besluit werd in 1825 het begraven in kerken en op kerkhoven binnen de bebouwde kom verboden. Dit deed men vanwege de hygiëne en de risico’s die besmettelijke ziekten met zich mee brachten.

In eerste instantie had de begraafplaats een oppervlakte van ca 140 vierkante meter. In 1892 vond een uitbreiding met 900 vierkante meter plaats. En in 1948 nog een uitbreiding van 2100 vierkante meter. Graven uit de begintijd van de begraafplaats zijn er voor zover ons bekend niet meer aanwezig. De oudste nog aanwezige grafsteen stamt uit 1839 en ligt op het graf van Johanna Cornelia de Graaff, weduwe van Johannes Henricus Menso. Hij was in leven majoor en commandant van de vesting Willemstad te Noord-Brabant. Zijn weduwe woonde met enkele van haar kinderen aan de Rijksstraatweg 22, naast de Hervormde kerk en overleed op 1 augustus 1839.

Het baarhuisje van de Algemene Begraafplaats is gebouwd in 1888 en kwam er na wettelijke verplichtingen die te maken hadden met de uitbraak van besmettelijke ziekten. Na een aantal cholera-epidemieën werd op begraafplaatsen de aanwezigheid van een baarhuisje verplicht gesteld. Hierin werden overledenen aan besmettelijke ziekten opgebaard. Het baarhuisje is zijn vroegere functie al lang kwijt en wordt tegenwoordig gebruikt als opslagplaats.

Monument in Elst - Graven geallieerde militairen op de Algemene Begraafplaats - Commonwealth War Graves

Op de Algemene Begraafplaats bevinden zich twee Commonwealth War Graves met Britse militairen die in 1944 zijn omgekomen tijdens operatie Market Garden. Daarnaast bevindt zich op de begraafplaats ook het graf van een verzetsstrijder die slechts enkele dagen na de bevrijding, op 9 mei 1945, om het leven kwam door een ongeluk met een handgranaat. Het smeedijzeren toegangshek stamt vermoedelijk uit de 19e eeuw. De boog boven de entree was aanvankelijk veel lager en werd in 1982 verwijderd omdat de gemeente voortaan machinaal graven ging delven. De machine was te hoog om onder de boog door te kunnen rijden. Later is in overleg met de gemeente de (verhoogde) boog weer geplaatst.

De Algemene Begraafplaats is gevestigd aan de Rijksstraatweg (t.o. nr. 82) in Elst (Utr.)

Klik hier voor het fotoalbum (opent in nieuwe tab) of hier om terug te keren naar de hoofdpagina.

Bron: HVOR Werkgroep Elst en Remmerden. Gepubliceerd in Dorpskrant De Hank, Elst (Utr) juni 2016, auteur Nees van den Oosterkamp.