14 Opmerkelijke Vrouwen van Rhenen

Overzicht

Expositie in Rhenen - 14 Opmerkelijke Vrouwen van Rhenen in Stadsmuseum Rhenen

Datum: 14 jan 2020

Een heilige, een horeca-uitbaatster, een veervrouw, een filosofe, een minnares van een koning. Het zijn vijf van de vrouwen die men ontmoet in de expositie ‘14 Opmerkelijke Vrouwen van Rhenen’ in Stadsmuseum Rhenen. Vrouwen die soms bekend zijn, zoals de heilige Cunera en ‘Tante Loes’ van café-restaurant-hotel ‘De Stichtse Oever’. Maar ook staat men oog in oog met vrouwen die verstopt zijn geraakt in de plooien van 1700 jaar Rhenense geschiedenis. Museumpubliek – vrouwen én uitdrukkelijk ook mannen – wacht een fascinerende presentatie.

Duizenden vrouwen hebben verbondenheid met Rhenen, historisch. Van hun aandeel weten we echter maar weinig. Over mannen is geschreven. Vrouwen hebben eeuwenlang in hun schaduw geleefd. Ze mochten niet studeren, niet stemmen, waren vooral ‘vrouw van’ en moeder. Het Stadsmuseum dook in archieven en depots. Het selecteerde 14 boeiende verhalen over vrouwen en toont tal van voorwerpen, die verwijzen naar hun leven: schilderijen en foto’s, stenen pijpen, onderscheidingen, kleding, correspondentie, publicaties en notities, muziek en film. Ooit een schimplied gehoord?

Expositie in Rhenen - 14 Opmerkelijke Vrouwen van Rhenen in Stadsmuseum Rhenen - Hotel Pension Villa Bergzicht van de zusters Hootsen - © Het Utrechts Archief

Bij 14 Opmerkelijke Vrouwen van Rhenen de bezoeker kennis met Aartje van Dolderen uit Achterberg, die zich vroeg in de 19de eeuw tot de rechter wendde, omdat ze met een lied zwart werd gemaakt door een jaloerse dorpsgenoot. En men ontmoet Gartje Goossen, exploitante van het veerhuis en de veerpont over de Rijn in de roerige 17e eeuw. Ook een 18e-eeuwse domineesvrouw –  hét voorbeeld van verplichte vrouwelijke deugdzaamheid – komt ten tonele: Aagje Blommendal, getrouwd met Jacob van Campen, dominee van de Cunerakerk. En kent u Jannette van Diggelen: weduwe die een Rhenense brouwerij gaande hield, eind 19e eeuw? Of de zusters Hootsen, die het drukke Pension Bergzicht bouwden en runden, begin 1900?

Expositie in Rhenen - 14 Opmerkelijke Vrouwen van Rhenen in Stadsmuseum Rhenen - Cunera fragment glas in lood 1930 - © John Smit

Bekender is de heilige Cunera – naar wie de Rhenense Cunerakerk is genoemd. En ook Elisabeth van de Palts (1618-1680), ‘de filosofische prinses’ geheten vanwege haar eruditie en contacten met filosofen, zoals René Descartes. Ze verbleef regelmatig in Rhenen in het Zomerpaleis van haar ouders, de Engelse prinses Elisabeth Stuart en Frederik van de Palts, verbannen vorst uit Bohemen.

Expositie in Rhenen - 14 Opmerkelijke Vrouwen van Rhenen in Stadsmuseum Rhenen - Tante Loes van Essen

Tante Loes (Loes van der Schouw – van Essen), op de foto vergezeld van Dolf Magauer, is in Rhenen een onbetwist fenomeen: jarenlang uitbaatster van café-restaurant-hotel ‘De Stichtse Oever’, toeristische trekpleister van Rhenen, waar ook tv-programma’s als Spel zonder Grenzen en Farce Majeur werden voorbereid. Ze ontmoette in Rhenen Hollywood-ster Clark Gable. Ook de naam van de jonge Duveke, minnares van de koning van Denemarken, kleeft aan Rhenen. Het verhaal gaat dat Christiaan II in 1531 een vrouw ontmoet in een herberg aldaar. Daaraan dankt het Rhenense café-restaurant ‘De Koning van Denemarken’ zijn naam.

Ter completering: in de spotlichten staan ook de eerste vrouwelijke wethouder van Rhenen, Hennie Verwoert (bekend als Hennie van Wijk – Verwoert) en Wilhelmina van den Nieuwenhuizen (weduwe van Majoor Landzaat, omgekomen op de Grebbeberg in W.O. II). Net als de met de Zilveren Anjer onderscheiden amateur-archeologe Charlotte Delfin – van Mourik Broekman, reizigster Gerardina van Drunick en Anna Agnetha van Brienen – moeder van 16 kinderen, en behorend tot een befaamde Rhenense regentenfamilie.

De 14 vrouwen beslaan bijna 1700 jaar Rhenense geschiedenis. Ze verschillen, maar overeenkomsten zijn er ook. Het publiek wordt uitgenodigd die te vinden. 14 Opmerkelijke Vrouwen van Rhenen wil ook een trigger zijn om veel meer vrouwen te traceren, die het herinneren waard zijn. Het publiek kan daarvoor suggesties aanreiken.

14 Opmerkelijke Vrouwen van Rhenen is te bezoeken t/m 20 juni.

Openingstijden:
di t/m za: 10:00 – 16:00 uur

*Ingang Kerkstraat.

Foto’s: © Het Utrechts Archief (Pension Bergzicht’ van de gezusters Hootsen), © Jan Bosch (Loes van der Schouw – van Essen), © John Smit, Rhenen (bruikleengever, Cunera, ca. 1930. Onderdeel van een glas-in-lood venster uit een jongenspensionaat omgeving Schijndel)

Locatie

Markt 20 Rhenen*

Tijden

Begint 14 jan 2020 om 10:00 uur
Eindigt 20 jun 2020 om 16:00 uur

Toegangsprijs

6 t/m 16 jaar: € 4,=
17 Jaar en ouder: € 6,50
Museumkaart geldig

(prijzen inclusief een kopje koffie, glas thee of limonade (voor kinderen))

Contactgegevens

Logo Stadsmuseum Rhenen